Door verder te gaan, ga je akkoord met het gebruik van cookies, inclusief cookies van derden. Meer info

Aanvaarden

Het nieuwe seizoen van KVS en Beursschouwburg

Het menu tonen/verbergen
Gepubliceerd op 14/08/2020
Door Michael Bellon

"We willen de mensen opnieuw samenbrengen"

Het blijven onzekere tijden voor onze theaters, waar de artiesten in september schoorvoetend terug de scène opgaan voor een beperkt publiek. Maar de KVS en de Beursschouwburg willen de collectieve theaterbeleving terugbrengen. KVS-directeur Michael De Cock en Beursschouwburg-programmator Elisa Liepsch praten over hun aanpak, en over de terugkerende thema’s in hun programma: transitie en transformatie bij KVS, en fragiliteit en kwetsbaarheid bij de Beursschouwburg.

Michael De Cock. Directeur van de KVS

Michael De Cock © Danny Willems / KVS

KVS-directeur Michael De Cock was aan het begin van de coronacrisis één van de eersten die het publieke debat over coronaproof theater aanzwengelde. KVS was daarna ook het eerste theater dat met een aangepast podiumprogramma voor het najaar naar buiten kwam. Het begin van het nieuwe theaterseizoen wordt sterk aangepast: onder de noemer ‘KVS breekt uit’ zijn de tien theater- en dansproducties in september en oktober te zien in openlucht of in andere coronaproof formules.

Dat maakt het programma, met veel solo’s en dialogen, niet minder aantrekkelijk. Danssolo’s zijn er van Lisbeth Gruwez (de première van Piano Works Debussy), Nadine Baboy, Bahar Temiz en Moya Michael. Jaouad Alloul speelt de succesvolle theatermonoloog De meisje van Martha!tentatief voor een publiek met hoofdtelefoons. Dialogen zijn er van Bruno Vanden Broecke en Valentijn Dhaenens - die Jonathan in openlucht spelen - en van de Brusselse actrice Maaike Neuville, die samen met Roy Aernouts haar eigen tekst Op een bankje, op een dag speelt, en wel op een bankje op de Arduinkaai achter de KVS.

“We hebben een aantal zaken uit het oorspronkelijk programma naar voor gehaald omdat ze nu beter passen.”

Michael De Cock

Michael De Cock: “We hebben een aantal zaken uit het oorspronkelijk programma naar voor gehaald omdat ze nu beter passen. Valentijn en Bruno zouden oorspronkelijk pas spelen in mei. Maaike Neuville zal in het voorjaar van 2021 de iconische vrouwenrol van Madame Bovary spelen. Maar ze had ook nog een zelfgeschreven dialoog op de plank liggen, en ze heeft veel ervaring met openluchttheater door haar werk bij Compagnie Marius. Heel speciaal wordt ook The light that never goes out. 24 uur lang kunnen kleine groepjes toeschouwers een performance van telkens een kwartier zien bij de servante, de lamp die dag en nacht brandt op de scène in onze grote zaal, de BOL. Daar doen heel veel verschillende artiesten aan mee, en als toeschouwer weet je niet op voorhand wie je te zien zal krijgen.”

Mrs Dalloway © Sergio Parra / KVS

Stel even dat er geen corona was geweest, wat zou dan oorspronkelijk de thematische insteek geweest zijn van het volgende seizoen?

Michael De Cock: “Transformatie. We vragen ons af hoe de wereld van morgen eruit kan zien. Wat betekent mens zijn in de eenentwintigste eeuw? Wat betekent schoonheid nog? Hoe ga je om met jong artistiek werk? Die vragen zitten bij KVS altijd ingebed in een stedelijk en dus ook internationaal discours. Op een zo horizontaal mogelijke manier, met allerlei partners, zoals festivals of organisaties als de VUB, de Munt of Théâtre National.

Maar de thema’s transformatie, transitie en fluïditeit zitten niet alleen in de flexibele omgang met het seizoensprogramma, of in de samenwerking met partners. “Het zit ook in de manier waarop kunstenaars worden geëngageerd. De Vlaamse besparingsgolf en corona hebben ons doen inzetten op jong werk. De solo van Nadine Baboy tijdens ‘KVS breekt uit’ is de aanleiding voor één van de drie ‘open calls’ naar minder bekende kunstenaars en opkomend talent die we zullen organiseren.”

“De Vlaamse besparingsgolf en corona hebben ons doen inzetten op jong werk.”

Michael De Cock

Transformatie zit op verschillende manieren als thema in de producties. “Jonathan gaat over de invloed van artificiële intelligentie op de mens. Geel Hesje van Het nieuwstedelijk en Fire Will Become Ashes van Pitcho Womba Konga later op het seizoen gaan ook over maatschappelijke veranderingen. In Vlaemsch gaan Sidi Larbi Cherkaoui en Hans Op de Beeck heel oprecht op zoek naar de identiteit van de Vlaamse polyfonisten.” Genderkwesties spelen in Mrs Dalloway van het nieuwe KVS-gezicht Carme Portacelli, in Madame Bovary, alsook in Metamorphoses dat De Cock samen maakt met de Chileense Manuela Infante. “Infante is net als Portacelli één van de interessante stemmen die we bij ons nog te weinig horen. Zij werpt een heel nieuw licht op de verhalen van Ovidius die gaat over man-vrouw en menselijk-niet menselijk. In Metamorphoses zit heel veel geweld en verkrachting door mannelijke goden ten opzichte van vrouwen die niet kunnen vluchten, en die uit het domein van het menselijke worden gestoten. Ze gaan over wat iemand mag of niet mag zijn of doen om erbij te horen. Dat raakt aan heel veel hedendaagse thema’s.”

 

Theater blijft volgens De Cock een plaats van dialoog en ontmoeting. Toch wil KVS onderzoeken wat er online nog allemaal mogelijk is volgend seizoen. “Mensen kunnen online ook kunstenaars ontdekken. Ik kreeg veel berichten van oudere Brusselaars die net als hun leeftijdsgenoten niet meer in de theaters geraken, en die vragen om theater te blijven streamen. We zullen die andere manieren van samenzijn blijven onderzoeken. Je kan je theater vergroten naar de virtuele ruimte thuis.”

Elisa Liepsch. Programmator podiumkunsten, Beursschouwburg

Elisa Liepsch © Nina Linggadjaja

Bij Beursschouwburg - waar zopas Melat Gebeyaw Nigussie is aangesteld als de nieuwe algemeen en artistiek directeur, in opvolging van Tom Bonte die naar de AB vertrok - is de Duitse Elisa Liepsch sinds september 2019 programmator podiumkunsten. Zij is opgetogen over de performances die ze voor het najaar in petto heeft.

Elisa Liepsch: “Tijdens de eerste coronagolf hebben we geen enkele geplande productie definitief moeten annuleren. Alles wat we tijdens de lockdown geprogrammeerd hadden, konden we uitstellen tot een latere datum. Het herfstprogramma is dus een mix van die uitgestelde performances en nieuwe shows. Ook de data liggen al vast, maar we geven ze pas vrij eind augustus wanneer er ook tickets kunnen worden gekocht. Omdat we wachten op de laatste richtlijnen van oKo (het Overleg Kunstenorganisaties) op basis van de maatregelen die op dat moment van toepassing zullen zijn. Gelukkig zijn bezoekers van de Beursschouwburg erg flexibel. En ook met de artiesten is doorgesproken wat we zullen doen als de tweede golf zich doorzet.

Om de theater-, dans-, en performancevoorstellingen coronaproof te houden liggen verschillende scenario’s klaar. “We spelen wel sowieso in de Gouden Zaal en gaan niet op zoek naar theaterformules voor één toeschouwer of voor kleine groepjes. We willen de mensen opnieuw samenbrengen. Maar op een verantwoorde manier. Zo zullen we een aantal performances drie keer tonen in plaats van twee keer.

Veel artiesten maken werk over kwetsbaarheid en fragiliteit

Elisa Liepsch

Zit er ondanks de moeilijke omstandigheden een rode lijn in het tiental podiumproducties dat al vast ligt?

Elisa Liepsch: “We wilden een programma maken over fragiliteit en kwetsbaarheid. Omdat we merkten dat veel artiesten - ook in Brussel - daarmee bezig waren. Zo werken Ula Sickle (met The Sadness) of Mohamed Toukabri (met The Power (of) The Fragile) aan stukken die over fragiliteit gaan. Zij gaan bij ons in première. Ook de moord op George Floyd en andere zaken die in de wereld gebeuren zullen een echo krijgen in het programma. Angst, verdriet, mentale problemen, identiteit, racisme, kapitalisme: zowel lokale als internationale artiesten zijn daar mee bezig. Na de eerste shock van de crisis willen zij weer uitdrukkelijk aanwezig zijn.”

The Power (of) The Fragile, Mohamed Toukabri

Als haar gevraagd wordt om enkele artiesten uit het programma te lichten, wijst Liepsch nogmaals op de premières, en toont ze zich ook heel nieuwsgierig naar het nieuwe werk KillJoy van Luanda Cassella over populisme in taal, of Disquiet van Lisa Vereertbruggen over het anarchistische aspect van elektronische dansmuziek.

Elisa Liepsch: “Ook belangrijk voor ons is Allegedly van de Indische kunstenaar Mallika Taneja, omdat we dat coproduceren. Onze afspraken met Mallika lagen al een jaar vast, maar zij zal waarschijnlijk niet naar hier kunnen reizen waardoor het eerder een installatie dan een live-performance zal worden. Die gaat over verkrachting en toxische mannelijkheid. Veel mensen associëren India met de verkrachtingen die er plaatsvinden, maar Taneja benadert het als het globale fenomeen dat het natuurlijk is. Door corona is ook het verborgen huiselijk geweld nog toegenomen. Wij plannen deze productie ook bewust rond de Internationale dag tegen geweld op vrouwen (jaarlijks op 25 november).”

Na de eerste shock van de crisis willen theatermakers weer uitdrukkelijk aanwezig zijn.

Elisa Liepsch

Een van de uitgestelde producties is On Thin Ice van Ogutu Muraya, die oorspronkelijk was gepland voor maart.

Elisa Liepsch: “Muraya reist niet meer. Hij blijft in Nairobi en mijdt de Schengenzone voortaan omdat hij zich de vernedering van de visumaanvraag voortaan wilt besparen. Hij zal zijn dagboek over zijn ervaringen als vreemdeling en als zwarte in Nederland bij ons laten voorlezen door de Brusselse kunstenaar Quinsy Gario. Maar door de moord op Floyd en door corona is deze performance alleen nog actueler geworden. Door de coronamaatregelen en de race naar het vaccin is de heropleving van de natiestaat en de zichtbaarheid van de Europese binnen- en buitengrenzen nog vergroot.”

Over hoe de werking van de Beursschouwburg eruit zal zien na het aantreden van de nieuwe directeur kan Liepsch nog niet veel zeggen. “We krijgen niet alleen een nieuwe directeur, maar ook veel andere collega’s zijn nieuw. Er zal dus wellicht een en ander veranderen, maar het is nog te vroeg om te zeggen hoe en wat precies.”