Door verder te gaan, ga je akkoord met het gebruik van cookies, inclusief cookies van derden. Meer info

Aanvaarden

Het nieuwe seizoen van AB en Botanique: wat is er allemaal wel mogelijk?

Het menu tonen/verbergen
PAARD. Poto AB © Lucinde Wahlen
Gepubliceerd op 15/10/2020
Door Michaël Bellon

“We moeten durven vooruitgaan en het publiek overtuigen”

In crisistijd moet je investeren. Dat is dan ook wat de geplaagde muziektempels AB en Botanique doen. Investeren in muzikanten, door het opzetten van residenties en productieondersteuning voor hun nieuwe projecten. En investeren in het publiek, door het hernemen van de concerten in veilige omstandigheden.

Zolang we dansen met het virus, zit een dansje in onze concertzalen er nog niet in. Toch hebben onze grote concertzalen sinds een aantal weken hun programma hernomen. In Botanique zijn concerten van Pomme, Smino en L Divine geannuleerd of uitgesteld, maar je kan dit najaar wel nog gaan kijken naar fijne artiesten als Blu Samu (23/10), Les Marquises (31/10), Mademoiselle K (7/11), Ben Watt (10/11), Tim Dup (3/12), of Individual Friends (16/12).

Blu Samu

Ook in AB zijn het ABnormale tijden. Daar vervallen dit najaar de concerten van De Mens, Wim Mertens, 30 jaar Channel Zero, of Tindersticks. Je kan wel aan tickets geraken voor School is Cool (17/10), Brihang (24/10), An Pierlé Quartett (27/10) en zelfs Spinvis (25/11) en Ellen Ten Damme (12/12) uit Nederland, of Sorry (4/12) uit Londen.

In ons gesprek met Botanique-directeur Paul-Henri Wauters en artistiek directeur van AB Kurt Overbergh staan we dus niet te lang stil bij het geleden leed, maar kijken we vooral vooruit naar wat de komende weken wel allemaal mogelijk is.

Kurt Overbergh © Damon De Backer

Kurt Overbergh, artistiek directeur van AB: “De kalendernachtmerrie, de financiële krater, de freelancers die je moet loslaten: dat is de echte ellende. “Onze sector stelt 80.000 mensen tewerk, waaronder in de eerste plaats artiesten die met de allerindividueelste expressie van hun allerindividueelste emotie bezig zijn. Dat geeft mij na 22 jaar AB nog altijd een gelukzalig gevoel, maar dat is in maart op een paar dagen tijd van ons weggerukt. In de eerste weken en maanden daarna waren we nog bezig met uitstellen en verplaatsen, maar uiteindelijk hebben we toch zes maanden geen artiest op het podium kunnen zetten. Het effect daarvan gaan we nog twee jaar voelen. Pas dan zullen we terug in een normaal programmaritme zitten dat weer aansluit bij de actualiteit.”

“De kalendernachtmerrie, de financiële krater, de freelancers die je moet loslaten: dat is de echte ellende.”

Kurt Overbergh, artistiek directeur van AB

Toch zien we sinds enige tijd weer felle spotlights aan het einde van de tunnel.

K.O.: “We hebben bij AB vrij snel besloten dat we volgend jaar niet wilden terugkijken hoe we ook nog het hele najaar van 2020 in het donker hebben gezeten. We willen met trots kunnen terugblikken op de mooie dingen die we nog kunnen realiseren, en investeren in de toekomst. Bijvoorbeeld door heel wat artiesten bij ons residenties te laten doen, nu we toch even uit de ratrace zijn gestapt. Dat wil zeggen dat we tijd en middelen gaan uittrekken voor muzikanten. Door hen hier in huis een plek te geven, maar ook door alle mogelijke technische, artistieke en promotionele ondersteuning te voorzien waarmee ze hun producties kunnen klaarstomen. Echo Collective, de groep op de grens van klassiek en pop die hier in AB is ontstaan, gaat met een videokunstenaar samenwerken. De Brusselse groep Hi Hawaii - dat net als Stuff en Schntzl op De Werf Records zit - wilde graag iets doen met blazers en strijkers. Ze dachten dat dat wel niet zou kunnen, maar wij willen die droom waarmaken door ze met een sextet te laten optreden. Sopraan Astrid Stockman gaat de flashopera Salomé maken met Colin H, de frontman van Amenra. Met vzw Voetvolk van choreografe Lisbeth Gruwez en muziektovenaar Maarten Van Cauwenberghe gaan we ook een nieuwe creatie coproduceren en presenteren. Tegen eind oktober moet dat helemaal uitgerold zijn. Allemaal met inachtname van de fairpracticeregels qua betaling.”

An Pierlé quartet © Isadora Gisen

Ondertussen heeft AB ook al een tijdje de deuren opnieuw geopend, voor een vijftig à zestig coronaproof concerten onder de noemer ‘ABNORMAL’.

K. O.: “Het oorspronkelijke najaarsprogramma was natuurlijk niet ideaal met al die verschuivingen. Het heeft vandaag ook geen zin om een techno-DJ neer te planten. In het ABNORMAL-programma konden we de artistieke krachtlijnen beter laten doorschijnen. Zo zijn we al een paar jaar in de jonge jazzgarde aan het investeren en dat blijven we doen met Commander Spoon (10/11), Paard 15/11) en Schnitzl bijvoorbeeld. Door de Salonconcerten in de ABClub te programmeren kunnen we ook onze sterke lijn rond elektronica en improvisatie in de verf zetten. Maar het meest belangrijke aan die ABNORMAL-concerten zijn de artiesten, bij wiens gratie onze zaal bestaat. Door dit programma kunnen ze ergens naartoe werken, en van elke euro die binnenkomt gaat ook zo veel mogelijk naar hen.”

“Er volgde een applaus dat ons kalme Belgische publiek normaal pas tijdens de tweede bisronde inzet.”

Kurt Overbergh, artistiek directeur van AB

Hoe heeft Overbergh de eerste ABNORMAL-concerten al ervaren? “Je wordt natuurlijk met veel artificiële regels geconfronteerd. Op een normaal concert raak je gemakkelijk aan de praat met oude bekende of onbekenden, en nu gaat dat allemaal niet. Maar ik merkte ook dat toen ik hier het eerste concert na de lockdown aankondigde, dat van Blanche, het publiek al begon te juichen toen ik het woord ‘accueillir’ nog maar uitsprak. Er volgde een applaus dat ons kalme Belgische publiek normaal pas tijdens de tweede bisronde inzet. Het was een kolkende lava van warmte waardoor ik bijna niet meer uit mijn woorden geraakte. Ondertussen heb ik al verschillende concerten bijgewoond en de dankbaarheid bij publiek en artiesten is zo groot dat we weten dat we de goede beslissing hebben genomen. Mijn voorganger Jari De Meulemeester had het altijd over het take away-effect van wat wij aanbieden. Je doet mensen dromen en laat hen een stukje geluk mee naar huis nemen.”

Paul-Henri Wauters

In Botanique loopt nog tot 17 oktober Les Nuits Botanique. Meteen na de eerste Veiligheidsraad die in maart de lockdown van kracht deed gaan, werd besloten om het festival dat toen voor de deur stond tot nu uit te stellen.

Paul-Henri Wauters, directeur van Botanique: “We hebben er van bij het begin alles aan gedaan om alle concerten te kunnen verplaatsen. Voor veel artiesten uit het buitenland is dat niet gelukt. Door dreigende quarantaines en de moeilijkheid om aan snelle testen te geraken is het niet makkelijk om engagementen aan te gaan. Maar globaal hebben alle Belgische bands een nieuwe datum gekregen.”

Voor Les Nuits kon Botanique zelfs een beroep doen op podia in het eigen park en in de Kerk van Laken. De capaciteit van de Rotonde is herleid van 130 naar zo’n 60 plaatsen. Die van de Orangerie van 330 tot 160 à 200. En ondanks de praktische beslommeringen, verkoopt Botanique ook voor na Les Nuits opnieuw concerttickets. “De mensen tonen veel veerkracht,” aldus Wauters, “maar corona heeft hen wel lang uit de zalen gehouden. Je moet die veerkracht dus reactiveren, en dat kunnen we alleen door concerten te organiseren, op welke manier dan ook. Dat heb ik ook steeds verdedigd tijdens de videoconferenties die we binnen onze sector hielden. Als je wacht tot alles echt cool is om zorgenvrij concerten te kunnen organiseren moet je wachten tot ergens in het voorjaar 2021, waardoor ook de zomerfestivals weer in het gedrang kunnen komen.

Het publiek heeft meer en meer zin in live-optredens, die we dus op kleine schaal moeten aanbieden.

Paul-Henri Wauters, directeur van Botanique

Toen op 13 september ons eerste concert op het programma stond, met Halehan, stond ik eigenlijk op het punt om het uit te stellen. Maar uiteindelijk hebben we het toch laten plaatsvinden. Hij heeft drie concerten gespeeld op dezelfde dag, voor in totaal meer dan 300 mensen. Dat was een zeer positieve ervaring voor zowel de artiest als voor het publiek. Iedereen hield zich aan de regels, en de ontlading was groot. Net als na de aanslagen voel je een grotere emotionaliteit. Het publiek heeft meer en meer zin in live-optredens, die we dus op kleine schaal moeten aanbieden. Als de media dan ook weer de weg tonen naar de zalen, dan kunnen we onze eerste succesjes behalen. We zullen ons moeten blijven aanpassen aan het virus, maar stoppen met leven is geen optie.”

Bombataz - Bombataz (c) Olympe tits 2020

Behalve concerten organiseert ook Botanique na haar succesvolle zomerresidenties een nieuwe reeks herfstresidenties voor artiesten als Blu Samu, Esinam, Bombataz, Charlène Darling, Nicolas Michaux, River into Lake, SKY H1 en YellowStraps. “We waren met Botanique al een nieuwe klank- en geluidsstudio aan het bouwen in onze voormalige cinemazaal die niet meer in gebruik is. Die studio zal eind dit jaar klaar zijn, maar we hebben het materiaal vervroegd aangekocht zodat onze zomerresidenten er al mee aan de slag konden. Dat waren zestien bands die hier elk drie dagen in huis geweest zijn en op het einde telkens een live-streaming deden. We hebben nu beslist om ook tijdens de herfst acht nieuwe residenten te verwelkomen, die hun verblijf zullen afsluiten met een live-streaming en een mini-concert voor publiek.”

Niet dat Wauters een explosie aan meesterwerken en evenementen verwacht eens corona achter de rug is. “Ik hoor wel dat de studio’s veel werk hebben met opnames. Maar toen we alles uit het voorjaar uitstelden dachten we ook dat we in het najaar een te groot aanbod zouden hebben. Dat is zeker nog niet gebleken, en ook het publiek aarzelt nog. Een artiest zal een nieuw project vooral in goede omstandigheden willen lanceren...”

Een positief gevolg van Covid was dat de contacten met de collega’s in de muzieksector zijn aangescherpt

Paul-Henri Wauters, directeur van Botanique

Een positief gevolg van Covid was dat de contacten met de collega’s in de muzieksector zijn aangescherpt, waardoor ook het overleg met overheid vlotter kan verlopen. Overleg gebeurt over de taalgrens heen, en langs Franstalige kant zijn zelfs alle festivalorganisatoren nu met elkaar verenigd. Heeft Wauters uit de hele situatie nog iets uit geleerd voor de toekomst? “Hoe je soms toch vooruit moet gaan zonder je teveel vragen te stellen. De voortgang van de pandemie is heel grillig. In de dertig jaar dat ik in de sector werk had ik het nog nooit meegemaakt dat we drie dagen voor een concert nog op een toelating moesten wachten. We moeten dus de nodige nederigheid aan de dag leggen en ons altijd de vraag blijven stellen of de beslissingen die we nemen wel de juiste zijn. Maar we moeten soms ook durven vooruitgaan zonder helemaal juist te weten waar naartoe.”

Kurt Overbergh was promotiemanager bij Rough Trade en bezieler van het muziektijdschrift RifRaf. Hij is deejay, platenverzamelaar en jurylid bij Humo’s Rock Rally. Sinds 1997 is hij in dienst bij AB, in 2000 werd hij er artistiek directeur.

 

Paul-Henri Wauters is pianist, musicoloog, filosoof en cultureel antropoloog. Hij werkte eerst voor de Franse gemeenschap en stapte in 1988 over naar Botanique waar hij aanvankelijk programmator was en nu directeur.